Ekinlik yaklaşık 2,3 km² büyüklüğünde, tek köylü küçük bir ada. Adanın her yeri yürüyerek gezilebilir. İskeleden başlayıp köyün içinden geçen, sonra tepeye ve kıyılara uzanan bir gün, adayı tanımaya yeter.
Adanın eski adı Koutali'dir. Rumca "kaşık" anlamına gelir ve adanın biçiminden geldiği düşünülür. Türkçe adı Ekinlik ise Pîrî Reis'in 16. yüzyıl haritasında bile geçer. Ada 1923 nüfus mübadelesine kadar Rum denizcilerin ve sünger avcılarının yurduydu. Bugün gördüğünüz taş yapıların çoğu o dönemden kalma.
İskele meydanı
Gezinin başladığı yer. Meydanda sergilenen Bizans dönemine ait ikiz sütunlar, sütun parçaları ve korkuluk levhaları, büyük olasılıkla tepedeki manastırdan getirilmiştir. Gemiden iner inmez adanın ne kadar eski olduğunu gösterirler.
Yedi Kardeşler konakları
Kıyı boyunca sıralanan, birbirine benzeyen üç katlı yedi konaktan oluşan bir dizi. 19. yüzyılda adanın zengin kaptan aileleri tarafından yaptırıldıkları anlatılır. Bugün dördü kısmen ayakta, üçünde hâlâ yaşanıyor. Aynı sahil şeridinde ahşap bir konak ve kapısının üstünde 1910 yazan bir ev de görülebilir.
Konakların çoğu özel mülktür. Dışarıdan bakarak gezin, bahçelere izinsiz girmeyin.
Köy kilisesi kalıntıları
Köyün ortasında, kıyıya yakın duran üç nefli bazilika. Muhtemelen 19. yüzyılda yapılmış. 1935 Marmara depreminde büyük zarar gördü. Bugün apsis ile yan duvarların bir kısmı ayakta. Sıvaların üzerinde fresk izleri seçilebilir.
Rum okulu
Kilisenin hemen yanında, denize bakan iki katlı taş okul binası. 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başına ait. Bodrum katı ve denize bakan güney duvarı hâlâ ayakta.
Köy camisi
Köy meydanındaki cami 1945 yılında yapılmış. Köylüler aynı yerde eskiden bir kilise olduğunu anlatır.
Manastır Tepesi
Adanın en yüksek noktası. Tepede Bizans döneminden kalma bir manastırın temelleri geniş bir alana yayılır. Bir kilisenin apsisi hâlâ seçilebiliyor. Kilisenin yanında yer altında, sağlam kalmış küçük, tonozlu bir sarnıç var. Tepeden Avşa, Marmara Adası ve açık deniz manzarası adanın en güzel görüntülerinden biri.
Ayazma: sarnıç ve 1847 tarihli çeşme
Adanın kuzeybatı kıyısında, çeşme yolunun sonunda kayalar arasındaki taş basamaklarla inilen bir yer. Tonozlu bir sarnıcın önündeki mermer çeşmenin Rumca kitabesinde 1847 tarihi ve çeşmeyi yaptıranın adı yazar. Adada en iyi korunmuş tarihi yapı burasıdır. Yürüyüşü sevenler için mutlaka görülmesi gereken bir durak.
Yel değirmenleri
Adada taştan yapılmış üç yel değirmeni var:
- Değirmen Mevkii'ndeki değirmen: Adanın içinde, harman yerinde. İki katlı gövdesi ayakta. Kapısının üstündeki mermer kitabede haç işareti ve 1877 tarihi okunur.
- Köyün doğu ucundaki değirmen: Kıyıda. Yalnızca dış duvarları kaldı.
- Köyün batı ucundaki değirmen: Yine kıyıda. Alt duvarları yakın zamanda onarıldı.
Marmara Burnu şapeli
Adanın doğu ucunda, köyün dışında küçük, tek nefli bir şapel kalıntısı. Köylüler buraya da "manastır" der. Bugün yalnızca duvar dipleri görülebiliyor, ama burnun ucundaki konumu yürüyüşe değer.
Plajlar ve koylar
Ekinlik'in kıyıları sakin ve temizdir. Kumvoli ve Dutvoli adanın bilinen kumlu koylarıdır. Şezlong, büfe ya da cankurtaran yok. Gölge, su ve yiyeceğinizi yanınızda getirin.
Gezi için öneriler
- Rota: İskele meydanı → kıyıdaki konaklar ve değirmenler → kilise ve okul → Manastır Tepesi → Ayazma çeşmesi. Ardından denize girmek için koylardan birine inebilirsiniz.
- Adada lokanta, kafe ya da konaklama yok. Su ve yiyeceğinizi Avşa'dan alın.
- Tarihi yapıların çoğu harabe hâlinde. Duvarlara çıkmayın, taş ve parça almayın.
- Gemi her gün uğramıyor. Dönüş saatini Feribot Seferleri sayfasından kontrol edin.
Kaynak: Mesut Dündar, "Ekinlik Adası Taşınmaz Kültür Varlıkları", Troyacademy Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 5(1), 2020 (yapıların yeri, tarihi ve bugünkü durumu).